Սպիտակուց

Սպիտակուցները (պրոտեիններ, պոլիպեպդիտներ) բարձրամոլեկուլյար օրգանական նյութեր են, որոնք կազմված են պեպտիդային կապերի շղթայով միացված ամինաթթուներից: Կենդանի օրգանիզմներում սպիտակուցների ամինաթթվածին կառուցվածքը պայմանավորված է գենետիկական կոդով (ԴՆԹ-ով կամ ՌՆԹ-ով) և նրանց բացարձակ մեծամասնության սինթեզի համար օգտագործվում են 20 ստանդարտ ամինաթթուներԱմինաթթուների բազմաթիվ կոմբինացիաները սպիտակուցների մոլկուլներին տալիս են մեծ քանակով տարատեսակ հատկություններ, բացի դրանից սպիտակուցների ամինաթթվային բաղադրությունը կարող է փոփոխվել շնորհիվ պոստտրանսլյացիան մոդիֆիկացիաների, որոնք կարող են առաջանալ նաև ավելի վաղ քան սպիտակուցը սկսում է կատարել իր ֆունկցիան և նրա ընթացքում:/ Հաճախ կենդանի օրգանիզմներում մի քանի սիտակուցի մոլեկուլներ առաջացնում են բարդ կոմպլեքսներ. օրինակ` ֆոտոսինթետիկ կոմպլեքսը:

Սպիտակուցների α-ամինաթթուները

Սպիտակուցների բիոսիներզի մեջ ներառվում են հետևյալ α-ամինաթթուները`

  • Ալանին-Ala A Alanine
  • Արգինին-Arg R aRginine
  • Ասպարգինաթթու-Asp D asparDic acid
  • Ասպարգին-Asn N asparagiNe
  • Վալին-Val V Valine
  • Հիստիդին-His H Histidine
  • Գլիցին-Gly G Glycine
  • Գլուտամինաթթու-Glu E gluEtamic acid
  • Գլուտամին-Gln Q Q-tamine
  • Իզոլեյցին-Ile I Isoleucine
  • Լեյցին-Leu L Leucine
  • Լիզին-Lys K before L
  • Մեթիոնին-Met M Methionine
  • Պրոլին-Pro P Proline
  • Սերին-Ser S Serine
  • Թիրոզին-Tyr Y tYrosine
  • Թրեոնին-Thr T Treonine
  • Տրիպտոֆան-Trp W tWo rings
  • Ֆենիլալանին-Phe F Fenylalanine
  • Ցիստեին Cys-C Cysteine

Յուրաքանչյուր ամինաթթվին ԴՆԹ-ի շղթայում համապատասխանում է մեկ տրիպլետ (կամ երեք նուկլեոտիդ):

 

 

Էլեկտրոնային նյութի սկզբնաղբյուրը ՝ Doctors.am

Նյութի  էլեկտրոնային տարբերակի իրավունքը պատկանում է Doctors.am կայքին